محل تبلیغات

شستشو و تأثیر گرمابه از دیدگاه طب سنتی

تاریخ ثبت
یکشنبه ۱ تیر ۱۳۹۳
گرمابه(حمام)
ویژگی حمام در سه چیز است:
-         گرمی هوا: سردی می‌بخشد و نم می‌دهد
-         رطوبت: نم می‌دهد و گرما زایی می‌کند
-         ساختمان: گرم می‌کند و خشکی می‌بخشد
هوای گرم حمام چون حرارت غریزی را می‌گدازد به مزاج سردی می‌دهد. آب گرمابه اگر بسیار گرم باشد پوست بدن می‌ترنجد و منافذ زیر پوست بهم می‌آیند و از رطوبت آب چیزی به بدن نمی‌رسد و از تحلیل باز می‌ماند.
شستشوی و گرمابه ها
روی سخن ما با کسانی نیست که پاک و پاکیزه اند و نیازی به گرمابه رفتن ندارند. گفتار ما با کسانی است که نیاز مبرم به استحمام دارند تا حرارت لطیف و تری معتدل را برای مزاج خود کسب کنند. چنین کسانی نباید وقت زیادی را در گرمابه بگذرانند و وقتی در تشت حمام نشستند، آنقدر بنشینند که پوستشان برنگ سرخ در آید و باد کند و وقتی بر اثر آب گرمابه شروع به تحلیل رفتن کردند از آن بیرون آیند. در هنگام شستشوی باید آب را پیرامون خود بپراکنند تا هوا را نمناک کند و باید هر چه زودتر خود را شستشو دهند و بیرون آیند. ورزشکار تا موقعی که کاملاً نیاسوده نباید به حمام رود. آنچه میخواهیم در اینجا توصیه کنیم این است که:
بر همه کسانی که بحمام می روند لازم است بتدریج داخل گرمابه شوند و در گرمخانۀ آن چندان بمانند تا مواد دفعی بگدازند و بدن آسایش یابد و برای غذا پذیرا باشد ولی نباید چندان دیر کنند تا کسل شوند و توقف در حمام چنان طول نکشد که به ناتوانی رسند و سرانجام بر اثر ناتوانی به تب های عفونی گرفتار آیند.
حمام رفتن و چاقی
حمام رفتن با شکم تازه سیر شده موجب فربه شدن بدن می‌شود زیرا مواد غذایی به سطح تن روی می‌آورد، لیکن ممکن است در اندام‌هایی مانند کبد و معده راه بندان‌هایی رخ دهد زیرا غذاهای ناپخته بر اثر هوای حمام به سوی این اندام‌ها روی می‌آورند. لیکن از آنجا که رفتن به گرمابه با شکم سیر آسیب انسداد مجاری را در پی دارد، کسی که گرم مزاج است برای جلوگیری از این انسداد، سکنجبین تناول نماید و اگر سرد مزاج است غذاهای پونه ای و فلفلی برایش مفید خواهد بود.
حمام رفتن و لاغری
حمام رفتن ناشتا و با شکم خالی سبب خشکی مزاج زیاد می‌شود و تن را لاغر و ناتوان می‌کند. کسی که فربه است و میخواهد فربهی به تحلیل رود و بدن لاغر شود باید با شکم تهی به گرمابه رود و در آنجا زیاد بنشیند.

زمان سودمندی حمام
حمام رفتن قبل از گرسنگی و بعد از اولین هضم سودبخش است. تن در این حالت فربهی را به اعتدال می‌یابد.
کسی که بهداشت را مراعات میکند باید بعد از نوعی هضم که در معده و کبد رخ داده است به گرمابه آید.
کسی که بیم دارد بر اثر گرمابه رفتن زهره اش جوش آورد و ناشتا به گرمابه می رود باید قبل از شستشوی، غذای لطیف تناول کند.
کسی که گرم مزاج است و زهره دارد و نمیتواند از گرمابه رفتن صرف نظر کند نباید به هیچ وجه داخل گرمخانه شود و نباید تا زمانی که در گرمابه است و موقعی که از آنجا بیرون می آید نوشابه سرد بنوشد، زیرا سوراخ های ریز بدن در آن حالت باز شده اند و سرما بدون درنگ از طریق آنها خود را به اندام های اصلی می رساند و نیروها را نابود میکند. همچنین باید از هر گرمی بسیار گرم بویژه آب بسیار گرم بپرهیزد، زیرا بیم آن میرود که بر اثر تناول آن گرمی به اندام های اصلی برسد و سل و دق را ببار آورد و اگر تازه از حمام بیرون آمده است سرش باید پوشیده باشد و بدن را دسترس سرما قرار ندهد. اگر وقت استحمام زمان رطوبت و بارانی باشد باید در موقع بیرون آمدن از حمام خود را در لباس بپیچد.
گرمابه رفتن برای اشخاص تبدار در حالت تب و برای کسانی که بیماری جدائی انداز و یا ورم دارند ممنوع است.
فوائد استحمام عبارتند از: خواب آوری، گشادگی، رنگ زدائی، پختگی، گداختن و غذا بالا آوردن. گرمابه آنچه را که گداختنی است می گدازد و آنچه را تکاندنی است می تکاند و این پخت و گداخت و تکاندن را بر مراد طبیعت انجام می‌دهد. استحمام اسهال را بند می آورد و خستگی را از بین می برد.
زیان استحمام: زیاده روی در استحمام و گرمابه نشینی قلب را ناتوان میکند و انسان رابه غش و تهوع دچار می سازد و مواد  آرام گرفته را بر می انگیزد، بحرکت در می آورد و پذیرای تعفن می کند و این مواد رو به تخلیه می آورند و به سوی اندام های ناتوان می روند و دمل ها در سطح و درون اندام ها سر بر می آورند.
جذب رطوبت بوسیله حمام
پس از حمام بدن را روغن مالی کنند تا مانع خروج رطوبت از منافذ پوست به بیرون گردد. علاوه بر آن باید در حمام زیاد نمانند و سعی کنند در حمام، بخار زیاد ایجاد کنند و هنگام بیرون آمدن از حمام زیاد حرکت نکنند. هنگام بیرون آمدن از حمام عطرهای سرد بخود بزنند و مدت یک ساعت در رختکن استراحت کنند و چیز رطوبت بخشی مانند آب جو یا شیر بخورند.
آب حمام و ایجاد نوع مزاج
اگر آب حمام بسیار گرم باشد گرمی می‌بخشد و از حد ولرم سرد تر باشد سردی و رطوبت می‌دهد. وقتی آب سرد بر بدن وارد آید گرمایی که از هوای گرمابه حاصل شده است از سطح بدن دور می‌شود و در احشاء گرد می‌آید. گرمای حمام هر چند مناسب باشد ماندن زیاد در آن سبب سردی مزاج می‌شود.
حمام رفتن ولی دور از آب بودن و تن را خیس نکردن و فقط از گرمای آن استفاده کردن برای خشکی بخشیدن به مزاج مناسب و برای کسانی که بیماری استسقا دارند و کسانی که گوشت سست و شل دارند سودبخش است. لیکن اگر بدن را خیس کنند رطوبت مزاج را می‌افزاید. چنین کسانی اگر در حمام بسیار بنشینند بر اثر گداختن مواد بدن و بر اثر عرق کردن زیاد، خشکی بیشتر از حد اعتدال بر مزاجشان وارد می‌شود و اگر کمتر از حد لازم در حمام بنشینند قبل از حالت عرق کردن بدن رطوبت حمام را می‌مکد و تر مزاجی پدید می‌آورد.   
شستشو با آب سرد
شست و شوی بدن با آب سرد برای کسانی مناسب است که از هر حیث تندرست باشند و سن، نیرو و هیئت شان نیز برای این کار مناسب باشد. وقت شستشو با آب سرد نیز باید مناسب باشد. برای کسانی که مبتلا به بیماری تخمه، قی، اسهال، شب بیداری و انواع سرماخوردگی ها هستند شستشو با آب سرد مطلوب نیست. این کار برای بچه ها و پیران نیز شایسته نیست. کسی که تن خود را با آب سرد می شوید باید وقتی این کار را انجام دهد که تن دارای نشاط است و جنبش های آن کاملاً طبیعی است.
گاهی بعد از شست و شوی با آب گرم، تن را با آب سرد آشنا می کنند تا پوست نیرو یابد و گرمای غریزی متوقف شود و خارج نگردد. کسانی که باین منظور آب سرد بر خود می پاشند باید بدانند که آب نباید بسیار سرد باشد و لزوم اعتدال در سردی را مراعات کنند. گاهی ورزشکاران بعد از انجام ورزش این کار را انجام می دهند، در اینصورت باید قبل از شروع به ورزش بیشتر از اندازه عادی خود را مالش دهند ولی تن بروغن اندودن در همان حد عادی باشد و باید ورزش را که بعد از مالش و اندودن تن بروغن صورت می گیرد به اعتدال و سریعتر از حالت عادی و بطور تدریجی انجام دهند و آنگاه می توانند بعد از ورزش خود را با آب سرد بشویند، بطوری که آب سرد یکدفعه تمام اندام ها را در برگیرد تا هر اندامی نصیب خود را همزمان با اندام های دیگر بدست آورد. آنگاه ورزشکار تا وقتی که احساس نشاط میکند و تحمل آب را دارد در آن بماند و همینکه حالت فراشا (حالتی که آدمی را از بهم رسیدن تب واقع میشود و به عربی قشعیره گویند) احساس کرد بیرون آید و بعد از بیرون آمدن همانطور که توصیه می کنیم تن را مالش دهد، به غذای خود بیفزاید و از نوشیدنی بکاهد، رنگ پوست و حرارت خود را بررسی کند و چنانچه بسرعت به رنگ و حرارت طبیعی بازگشت معلوم خواهد شد که وقت گذرانی در آب سرد مناسب حال بوده است و اگر برگشت رنگ و حرارت سست تر از حالت طبیعی انجام گرفت باید بدانند که بیشتر از حد لازم در آب سرد مانده است. پس در روز دوم این اشتباه را تکرار نمی کند و بحد اعتدال در آب سرد می ماند.
کسی که خود  را با آب سرد شسته و تن را مالش داده است و رنگ و حرارت خود را بازیافته است بخواهد برای بار دوم در آب سرد برود بهتر است اینکار را بتدریج انجام دهد. عادت کردن به آب سرد باید اولین بار در گرمترین روز تابستان و در هنگام گرمای شدید نیمروز شروع گردد. این کار نباید در روزی که باد هست و همچنین نباید بعد از جماع و بعد از غذا خوردن و پیش از هضم غذا، بعد از استفراغ و قی و یا در حالت اسهال و یا شب زنده داری باشد. در این شستشو تن و معده نباید ناتوانی داشته باشند.
رفتن به آب سرد برای ورزشکار بعد از انجام ورزش مطلوب نیست، مگر اینکه جسم او بسیار نیرومند باشد و دستورات ما را عمل کند.
همانطور که گفتیم وقتی آب سرد بر اندام ها می آید حرارت غریزی را بطور آنی به درون می راند و بعداً به آن نیرو می‌دهد که بالا می آید و خیلی بیشتر از حالت اول خودنمائی کند.
حمام دارویی
آب برخی از حمام‌ها خاصیت دارویی دارند و در شفا دادن برخی از بیماری‌ها مؤثر است.
آب حمام نترون دار و گوگرددار(نطرونی و کبریتی) یا دریایی و یا دارای مواد خاکی یا شور باشد یا این که ما طبیعت آن را تغییر دهیم مثلاً مویزج یا حب الغار یا کبریت(گوگرد) و امثال آن در آن بریزیم. چنین آب‌هایی در تحلیل بردن و لطیف کردن مؤثرند و نمی‌گذارند مواد بر قرحه‌ها ریخته شوند و برای بیماران عِرق مَدَنی(پیوک-نوعی کرم انگی که در بافتهای زیر پوست جای می گیرد) مفیدند.
آب‌های مس دار، آهن دار و شور برای از بین بردن بیماری‌های زیر مفیدند:
بیماری‌های سرما و رطوبت، درد مفاصل، نقرس، سست اندامی، ربو(آسم)، بیماری‌های کلیه، تقویت پیوستگی شکستگی‌ها، دمل‌ها و قرحه‌ها. آب‌های مس دار برای دهان و زبان کوچک و چشم سست شده و رطوبت‌های گوش مفیدند.
آب‌های آهن دار
برای معده و طحال و نیروی جنسی مفیدند.
آب‌های بورکی(شور) در حالات زیرمفیدند:
برای سر و سینه و برای معده مرطوب و برای بیماران استسقا و بادکردگی
آب‌های شبی(زاجی) در بر انداختن بیماری‌های زیر مفیدند:
خونریزی از راه دهان، خون همراه با بصاق، خونریزی مقعد، خونریزی بر اثر حیض، واژگون شدن معده، سقط بدون علت، اضطراب‌ها، عرق کردن زیاد
آب‌های گوگردی(کبریتی)
پی‌ها را می پالایند و تمیز می‌دهند، درد کشیدگی و ترنجیدگی را آرامش می‌دهند، جوش‌ها و دمل‌های دیر پا و مزمن را از سطح بدن می‌زدایند، آثار نامطلوب و لکه‌های سیاه و سفید بهک را از بین می‌برند، مواد زائدی را که بسوی مفصل‌ها و طحال و کبد در حال ریزش هستند می‌گدازند، زهدان را سخت و محکم می‌نمایند.
زیان آب کبریتی آن است که معده را سستی می‌بخشد و اشتها را از بین می‌برد.
 
منبع مقاله
جزوات آموزشی موسسه پژوهشی طب سنتی پیک شفای اصفهان- کتاب قانون در طب- شیخ الرئیس ابوعلی سینا- کتاب اول
نظــــرات
نام

ایمیل   (نمایش داده نخواهد شد)
نظر

محمد - دوشنبه ۲ تیر ۱۳۹۳ - ساعت ۲۳:۳۸

با سلام
اگر امکان دارد قسمتی برای قرار دادن فایل های صوتی و تصویزی در سایتاختصاص بذهید و با استاد و دیگر همکاران ایشانمصاحبه بکنید
و سایت را از خشکی بیرون بیاورید
دوم خوراکی "فید" سایت رابگوید لطفا!
سوم ایا در حال حاضر با اضافه کردن مصنوعی گوگرد یا زاج می شود
این اب ها را شبیه سازی کرد
چهارم راه کاری برای تعریق کمتر می شود معرفی کنید ؟

پنجم ایا با مصرف گیاهان قابض می شود باعث تعریق کمتر شد؟

با سپاس

مدیریت سایت - سه شنبه ۳ تیر ۱۳۹۳ - ساعت ۱۳:۳۱

سلام
ممنون از پیشنهادتان؛ حتماً منعکس خواهد شد
در مورد فید که آیا سایت ما دارد یا نه اطلاع ندارم باید سؤال کرده سپس راهنماییتان کنم
اضافه کردن مصنوعی گوگرد یا زاج بلامانع است ولی کیفیت مطلوب را نخواهد داشت
تعریق واکنش طبیعی و جبرانی بدن است، بنابراین جلوگیری از تعریق در صورتی جایز است که به سیستم دفعی بدن آسیب نرساند.

محمد - سه شنبه ۳ تیر ۱۳۹۳ - ساعت ۰۰:۲۶

سلام
سپاس از جوابتان
لطفا جواب سوال ها را کامل بدهید
...
مشکلی برخورد کردم
برای دو نفر مسهل عام دادم
البته حجم سنا را100 گرم دادم
اما بازهم ایجاد اسهال نمیکند
یکی از افراد دو سالی سنا مصرف کرده
سوال من این است ایا می شود چیزی اضافه کرد به مسهل شما چه پیشنهادی دارید ؟
به جای مسهل عام چه چیزی می شوذ جای گزین کرد برای ایجاد اسهال ؟

با سپاس

مدیریت سایت - چهارشنبه ۴ تیر ۱۳۹۳ - ساعت ۰۸:۵۷

سلام
لطفاً‌ اینگونه سوالات را در بخش اطلاعات تماس از قسمت درباره پیک شفا مطرح کنید.
باید شرح وضعیت بیمار و چینش نسخه کامل در نظر گرفته شود، فقط مسهل عام برای کار کردن شکم به تنهایی کافی نیست.

moh sen - یکشنبه ۲۲ تیر ۱۳۹۳ - ساعت ۰۳:۲۴

با عرض سلام
مطالبی که در مورد حمام ذکر می شود معمولا برای ما قابل درک نیست.
توصیه های مناسب حمام برای حمام های امروزی را بگویید خیلی کاربردیتر است.
متاسفانه من در این مورد مطلب مناسبی پیدا نکرده ام.
بخشی که به عنوان "درمان های موفق" شده در سایت اختصاص داده اید باید خیلی فعالتر باشد (با سند). در این صورت خیلی به امیدواری درمان جویان کمک می کند. یا نکند واقعا تعداد بیماران درمان شده در همین حد است؟! من که بعید میدانم!

مدیریت سایت - دوشنبه ۲۳ تیر ۱۳۹۳ - ساعت ۰۹:۵۳

با سلام
حمام های امروزی از نظر تأثیرگذاری در صحت و سلامت مدنظر نیست و خلاصه می شود به دوش گرفتن ساده با شوینده های شیمیایی که اکثراً زمان کمی وقت گذاشته می شود و با توجه به ایراداتی که دارد از دید طب سنتی مورد تأیید نیست و ویژگی خاصی نداشته و وارداتی است.

مدیریت سایت - دوشنبه ۲۳ تیر ۱۳۹۳ - ساعت ۱۰:۰۵

در رابطه با قسمت درمانهای موفق به تاریخ آنها اگر توجه کنید تقریباً‌ مربوط به ده سال قبل می باشد و کاملاً مشخص است که دیگر روی آن کار نشده؛ تعداد بیماریهای درمان شده و افرادی که به مؤسسه مراجعه و درمان شده اند انگشت شمار نیست و زمان و وقت خاص خود را جهت ارائه می طلبد که متأسفانه امکان ادامه آن برایمان میسر نبود.
البته پزشکان مؤسسه در حال اقدام برای جمع آوری بیماران درمان شده با سند آنها برای ارائه هستند که حتماً از این طریق نیز اعلام خواهد شد.

ب - یکشنبه ۲۲ آذر ۱۳۹۴ - ساعت ۰۰:۳۴

سلام
ببخشید با توجه به شرایط فعلی جامعه و حمام های خانه آپارتمانی (مشترک بودن حمام و دستشویی)اگر ما بخواهیم از سنا بخار و مرطوب و استخر استفاده کنیم ؛ترتیب استفاده از آن به چه صورت باید باشد و همچنین برای سودایی مزاج ؛زن 37ساله آیا حمام باعث خشکی بیشتر نمیشود

مدیریت سایت - دوشنبه ۲۳ آذر ۱۳۹۴ - ساعت ۱۵:۰۱

سلام
با توجه به نبود حمام های قدیمی و احیاء آن استفاده از استخر، سونا بخار و تر و جکوزی به هر ترتیب مناسب است. بهتر است بعد از بخار گرم چه تر چه خشک دوش آب سرد گرفت و یا در آب سرد قرار گرفت و بیرون آیید.
حمام خود رطوبت ایجاد می کند پس نمی توان گفت خشکی را زیاد می کند.