محل تبلیغات

تمهیدات لازم در سلامت سالمندان

تاریخ ثبت
یکشنبه ۲۶ آذر ۱۳۹۱

هوالشافی

تمهیدات لازم در سلامت سالمندان

مطالب آزموده و پژوهشی مربوط به فنون پیشگیری از بیماری ها گوناگون و عوامل کوتاهی عمر و به خطر افتادن سلامتی برای رسیدن به عمر بالاتر از یکصد سال را با کلامی از حضرت علی(ع) آغاز می کنیم
امام علی«ع»: هر کس می خواهد پیری خوبی داشته باشد، جوانی خوبی داشته باشد

بنابراین دستورهای مربوط به برنامه ریزی رسیدن به عمر بالاتر از یکصد سال از زمان کودکی و بلکه باز پس تر یعنی از دوران جنینی است. باید سرمایه گذاری ها را از پابه شروع کنیم. اکنون برای کسانی که سنی از آنان گذشته و می خواهند به اسرار طول عمر دست یابند، به ناچار تأثیرات فنون پیشگیری و سلامت از دوران نوزادی را نادیده می گیریم و از همان سن فعلی فنون طول عمر را شروع می کنیم
تغذیه سالمندان ویژگی های خاص خود را دارد، اما بر اصول طب پایه تکیه دارد. مهمترین اصل آن است که مزاجی ضد مزاج پیری باید در دستور کار قرار گیرد تا بتواند آنان را در مسیر رشد و زندگی پایدار نگه دارد. این مزاج همان مزاج زمان کودکی است مزاج گرم وتر
بهترین غذاها آن هایی هستند که گرمی و تری را به اندام ها می رسانند. هر چیزی که مزاج را به سردی و خشکی بکشاند منجر به تقویت مزاج پیری و ایجاد ضعف و سستی می شود. اکنون نکته ای که علم تغذیه را نسبت به مزاج پیران دچار مشکل می کند غلبه گرمی و خشکی است که بدلیل شرایط خاص زندگی امروز بر پیران عارض می شود. این مزاج مزاحم ناشی از بی تحرکی است که به خاطر گسترش وسائل رفاهی امکان جنب و جوش را از پیران می گیرد. ناگزیر در علاج پیران نباید یکباره قضاوت کنیم که همه آنان دارای مزاج سرد وخشکند. پس هر نوع مزاجی که فعلاًحاکم است شناسایی و سامان دهی می شود
در حال حاضر بیشتر صفرا و خشکی است که بر جسم سالمندان غلبه می کند. برای خروج از این سوء مزاج باید او را به سمت گرمی و تری بکشانیم که البته این حرکت به سوی گرمی و تری لازم است ملایم و با رعایت احتیاط صورت پذیرد

توصیه های غذایی
نان بویژه نان گندم از با ارزش ترین مواد غذایی ست که خداوند برای بندگان خود از سر رحمت خلق کرده است. نان اگر بطور طبیعی و بدون حذف سبوس مورد استفاده قرار گیرد در طول عمر تأثیر بسزایی دارد. نان جلوه رحمت الهی است و باید بدان توجه خاصی مبذول داشت. طب اسلامی در بیان اهمیت نان احادیث بسیار زیادی بر جای گذارده است. که سراپا حکمت و پند است. معصومین(ع) از نان سبوس دار و آرد الک نکرده استفاده می کردند. از عایشه روایت شده که: سوگند به آن خدایی که محمد رسول الله(ص) را به حقیقت بر انگیخت در خانه رسول خدا(ص) الک نبود و آن جناب هرگز نانی که آرد آن را الک کرده باشند میل نکرد

از امام صادق(ع) نقل شده که فرمود

چون نماز صبح را خواندی، پاره نانی بخور تا به آن دهان خویش را خوش بو سازی، حرارت آن را فرونشانی، دندان هایت را محکم سازی، لثه ات را استحکام بخشی، روزی خویش را بدست آوری و خوی خود را نیکو سازی
سالمندان و علمای سالمند توجه کنند که نان سبوس دار میل کنند و هرگز عادت به خوردن نان های امروزی نداشته باشند سبوس نان همه ویتامین های لازم برای بدن را در خود دارد. طبیعت نان، گرم مایل به اعتدال است. نان سبوس دار ملین طبع وپیشگیری کننده از چاقی ست. زود هضم می شود و رافع بواسیر و شقاق و سرطان معده و روده است؛ پس نباید در اجتناب از آن تردید کرد. اگر نان سبوس دار همراه با میوه و سبزی میل شود غذایی کامل است و با افزودنی هایی مانند: سیاه دانه، کنجد، رازیانه، زیره، شنبلیله، گشنیز و امثال آن سبب تقویت مزاج کهنسالان می شود
مصرف نان سبوس دار را برای علمای فرهیخته جهت تحکیم سلامتی و طول عمر و مصون ماندن بدن از سرطان ها و سکته های مغزی و قلبی اکیداً توصیه می کنیم و از آنان می خواهیم از مصرف نان بدون سبوس که این روزها حاصل کار تمام نانوایی هاست اجتناب ورزند. نان باید از آرد گندم و جو هر دو تهیه شود. نباید سبوس گندم و جو کاملاً گرفته شده باشد. همواره بهتر است نانی که تازه از تنور بدست آمده تناول کنند و از نان های مانده پرهیز نمایند

*از مصرف مواد پروتئنی و فرآورده های کارخانه ای و گوشت مرغ ماشینی اکیداًخودداری کنند
از مصرف مرغ های به اصطلاح ماشینی بشدت پرهیز شود: چراکه روش پرورش این طیور براساس سرعت رشد و جذب مواد غذایی بوسیله هورمون های رشد است. گوشت حیوانات با هر کیفیتی که رشد کنند به همان شکل بر بدن انسان تأثیر می گذارند و بدن او را می سازند. گوشت باید از سیستم طبیعی رشد برخوردار شود و در طول زمان استحکام لازم را بدست آورده باشد

*همین طور از مصرف روغن های مایع خوداری کنید

*هرگزبرنج را بدون سبوس میل نکنند. به ازای هر نفر یک قاشق چایخوری پودر سبوس در برنج بریزند و به صورت کته (دم پخت) کند و میل نمایند

*لقمه را کوچک گیرند و خوب بجوند و با آب دهان خویش فرو دهند. هر چه قدر غذاخوردن طول بکشد بر طول عمر آنان افزوده خواهد شد

*خوردن غذا را با چشیدن نمک شروع کنند و قبل از سیر شدن ازآن دست بکشند

*میان غذا و خواب فاصله بیاندازند و روزها بجز اندکی نخوابند، چراکه خواب روز کسالت بار و موجب تجمع اخلاط در مسیر اعضای رئیسه می شود و ممکن است زمینه و بستری برای سکته مهیا کند

*درسنین بالا اغلب باید از عسل به عنوان یک ماده مغذی استفاده کرد. عسل باید کاملاً طبیعی و بدون غذا دادن به زنبور تهیه شده باشد
غذای پیران باید مغذی و لطیف باشد و مزاجش به سردی زیاد گرایش نداشته باشد. از غذاهای خشک و سخت هضم مانند گوشت خشک شده بشدت بپرهیزند و اگر تصادفاًغذاهای خشک و نامناسب خوردند باید سریعاً با غذاهای دارای مزاج مخالف تداوی شوند. غذاها باید لینت لازم را به معده و روده ها بدهند. روغن زیتون و اشکال مختلف زیتون برای آنان مفید است. انجیر و دو برابر آن آلوی بخارا در یک کاسه آب خیس کنند و صبح روز بعد در حالت ناشتا یا ساعتی بین صبحانه و ناهار تناول کنند. اگر در فصل زمستان قرار دارند همراه  با با انجیر و آلوی بخارا مقدار عسلآب میل کنند


*مصرف مویز صبح ناشتا همراه با صبحانه یه مقدار 21 یا 36 یا 72 عدد بسیار مفید است


*مصرف گوشت های دارای مزاج گرم وتر مناسب ترند. گوشت گوسفند و گوساله جوان مناسب است که گاه بصورت کباب همراه با مواد ملین تناول شود و اگر مزاج گوشت از حیوانی بود که سردی و خشکی بیشتری دارد. با خوراکیهای دارای مزاج گرم و تر باید خنثی شود
در مورد مصرف گوشت هم توصیه و هم نکوهش شده است. پیداست که مانند همه امور تأکید بر میانه روی و اعتدال می شود
امام صادق(ع):عادت به خوردن گوشت را بد می شمرد و می فرمود:آن اعتیادی هم چون اعتیاد به شراب است

 

امام علی(ع): شکم خودرا مقبره حیوانات نسازید

*مصرف شیر برای آنان مفید است، البته نه پاستوریزه. هر چیزی بصورت طبیعی مفید است، نباید چربی شیر زیاد گرفته شده باشد. چربی شیر باید آنقدر گرفته شده باشد که برای تهیه فرآورده های شیر مانند: سرشیر و خامه و غیره لازم است. شیر همراه با چربی بهترین غذای ضد خشکی مفاصل و آرتروز است. اگر معده آنان به خوبی شیر را هضم کند استفاده از شیر بهترین فرصت است


*در غذاها مصرف مواد گیاهی جالیزی برای پخته شدن بسیار مناسب است. سبزی هایی مانند چغندر، کرفس، بامیه، انواع کلم و کنگر و سیر کوهی، و الک و شنگ و امثال آن و کدو در انواع آن بسیار مناسب می باشد. انواع مرکبات برای آنان توصیه می شود. آناناس و انبه و میوه های خوب و سر شار از مواد مغذی و معدنی و ویتامینه هستند


*مصرف روزانه میوه در فصول مختلف سال قطعاً نباید از نظر دور داشته شود. اما باید توجه داشت که هر چیزی حتی میوه ها نیز بهتر است تازه چیده شده باشد. محصولات غذایی چه محصولات جالیزی مانند گوجه و کدو و خیار و کلم و کلم گل وگرمک و خربزه و هندوانه و امثال آن هر چه کمتر از زمان چیدن آن گذشته باشد بهتر است. مزه و لذت و اثر یک میوه تازه چیده شده مانند گوجه و طالبی در مقایسه با آن که از مغازه تهیه می شود تفاوت دارد، تا چه رسد به آن که مدتی مانده است. هر میوه سردی که مصرف شود با میوه یا شربت گرمی بدرقه گردد تا تعادل برقرار گردد و قدری به سمت گرمی و تری تمایل داشته باشد. از میوه های جالیزی گرمک و طالبی کاملاً شیرین از بقیه مناسب تر هستند.انواع آلوها و زرد آلوی شیرین برای آنان مناسب است بشرط آن که سردی آن ها با مقداری مواد گرم یرطرف گردد
میوه های شفا بخش
میوه ثمر طبیعت و تنزیلی از میوه های بهشتی است. کسانی که مرتب با انواع میوه ها خود را تغذیه می کنند عمری طولانی خواهند داشت. تعدادی از میوه ها در کتاب آسمانی قرآن مورد توجه قرار گرفته است که می تواند حاکی از اهمیت آنان نسبت به سایر میوه ها باشد. بطور کلی خداوند از میوه ها به عنوان غذاهای بهشتی یاد کرده است.وفاکهة کثیره لامقطوعه و لا ممنوعه
بطور قطع و یقین باید گفت که یکی از موارد مطمئن طول عمر مصرف میوه هاست. تأکید بر مصرف میوه ها در علوم پیشگیری و علاج بیماری ها و در تحکیم سلامتی و طول عمر نشان از اهمیت آن دارد. اگر بطور مرتب سالمندان با توجه به وضع مزاجی خود در برنامه روزانه مصرف میوه ها را مورد توجه قرار دهند به طول عمر کمک شایانی کرده اند. توجه کنید به اهمیت برخی از میوه ها
انار
مهتر میوه هاست. هیچ میوه ای در سلامت بخشی و پاکسازی دستگاه گوارش و تصفیه خون به پای انار نمی رسد. این میوه برای سالمندان عمر طولانی را به ارمغان می آورد بشرط آن که در فصل عرضه آن هیچ روزی آن را ترک نکنند. انارمیوه بهشتی و دوستی برای کبد و کلیه ها و قلب و مغز است. انار از لحاظ روحی نیز حائز اهمیت بوده و زمینه را برای لطافت دل و تحکیم ایمان و توجه به خداوند فرآهم می نماید. انار نسل انسان را اصلاح و هوش و ذکاوت را قوی و منی را افزایش داده و از هر بیماری پیشگیری می کند . در درمان سرطان خون انار همتا ندارد و ریشه هر بیماری را می کند

انگور
در این میوه به لسان معصوم(س) شفاست بهترین دوست قوای فکری ست و اندوه را از انسان دور می کند و یکی از داروهای قوی ضد افسردگی است. انگور و فرآورده های آن ضد هر سرطانی است و هر چیزی که ضد هر سرطان ضد هر بیماری است. پوکی استخوان را بر طرف می کند و عمر را طولانی می سازد. رژیم انگور یک رژیم غذایی منحصر به فرد است که انسان را بدون ناراحتی و ضعف لاغر می کند. رژیم انگور اندام را متناسب و هر نوع سرطان نهفته را در بدن از بین می برد. کلسیم و پتاسیم و فسفر و سایر مواد معدنی در این میوه انسان را از مصرف شیرهای پاستوریزه که عوارض منفی دارند بی نیاز می کند

انجیر
سرشار از کلسیم و مواد معدنی است. از میوه هایی است که خداوند در قرآن از آن در کنار زیتون یاد کرده است. خواص آن به تنهایی زیاد و در کنار میوه های دیگر افزونتر است. برای سالمندان هر شب 5 عدد انجیر رابا10 عدد آلوی بخارا خیسانده و روز بعد میل کنند. اگر بر این روش مداومت کند هرگز بیماری نمی تواند بدن مردان و زنان مسن را تهدید کند

آلو
تمامی میو هایی که با «لو» نام برده شوند دارای خواص عجیبی در طول عمر انسان می باشند؛ مانند آلو بخارا، آلو زرد، آلو قرمز، آلوچه ترش، هلو، شفتالو، هلو انجیری. صفرا و سودای اضافی را در بدن از بین می برند در خونسازی و علاج پوکی استخوان نظیر ندارد. در علاج سرطان خون در کنار انار و انگور یک تقویت کننده قوی هستند. بر سالمندان واجب است که در زمان خود هیچ روزی آن را ترک نکنند

به
شجاعت، هوش و حافظه و زیبایی و قوت از نتایج مصرف این میوه بهشتی ست. برای دانشمندان مصرف این میوه واجب است چراکه دانش را در دل انسان بارور می کند

سیب
در تقویت معده و پاک کردن روده ها و خوشبویی دهان کم نظیر است. برای از بین بردن خونریزی ها در کنار میوه به بی دلیل است. خواص سیب آنقدر زیاد است که نمی توان در چند سطر از آن ها یاد کرد. تنها اشاره می کنیم که مصرف سیب در کنار میوه هایی که ذکر شد برای سنین بالا ضروری است و برای تداوم عمر لازم

گلابی
این میوه دل را صفا می بخشد و معده وکبد را قوت می دهد و انسان را از غم و غصه افسردگی نجات می بخشد

انبه
یکی از میوه هایی است که سرشار از هر گونه مواد مغذی و ویتامین و مواد معدنی گوناگون می باشد. کمتر ویتامین و مواد معدنی است که در انبه یافت نشود. ملین طبع است و در خونسازی کم نظیر می باشد. برای معده و کبد تقویت کننده و بدون کوچکترین عوارض است. خستگی را از بدن می زداید دردها را ازبین می برد. شیر مادر را افزایش می دهد
برای پرهیز از طولانی شدن مطالب به دلیل کثرت وجود میوه ها تنها به نام برخی دیگر از میوه ها اشاره می کنیم که در طب اسلامی برای سلامتی بدن و طول عمر مورد تأکید قرار گرفته اند.خربزه، گرمک، طالبی، هندوانه، مرکبات، موز، خرما، ترنج، ازگیل وامثال آن در روایات طب اسلامی و در توصیه های طب ایرانی مورد توجه و بررسی قرار گرفته و مصرف آن برای ایجاد طول عمر مفید می باشد


*چشیدن نمک برای سالمندان قبل از خوردن غذا و در پایان غذا ضروری است. بلکه در سنین کهنسالی توجه به این فرمایش پیامبر اکرم(ص) اهمیت بیشتری دارد

امام رضا(ع) درمورد مصرف چربی و غذاهای دیر هضم و سنگین هشدار می دهند. خوردن دل و قلوه و جگر را بطور عادت برای همگان مضر می دانند و البته در مورد کهنسالان خسارت بارتراست. مثانه را خراب و خون را غلیظ و خشن و عروق را مسدود می سازد. اما سیراب و شیردان و جگر سفید گوسفند با چاشنی آب لیمو یا سرکه یا آبغوره مانعی ندارد


*مصرف ماهی زیاد
پیامبر اکرم(ص): مصرف ماهی زیاد گوشت را ذوب می کند
*به گوشت ماهی خود را عادت ندهند و اگر ماهی میل کردند بعد از آن از رفتن به حمام خوداری کنند تا یک روز از آن بگذرد. ماهی را بدون آب لیموترش نخورند وقبل از طبخ آن شکم ماهی را با دیگ افزارهایی مانند: زنجفیل، دارچین، خولنجان، زیره، گردو، فلفل و غیره اندود کنند تا سردی ماهی گرفته شود
امام علی(ع): از مداومت بر خوردن ماهی پرهیز کنید زیرا ماهی بدن را به سل گرفتار می سازد

و هم ایشان می فرمایند: از مداومت بر خوردن ماهی پرهیز کنید زیرا ماهی بدن را ذوب می کند، بلغم را افزون و نفس را سنگین می سازد


*نوشیدن آب
مردان و زنان مسن توجه کنند که نوشیدن آب زیاد چقدر برای بدن مضر است؛ آب درمانی که اکنون در جامعه مطرح است روش هایی دور از حکمت و عقل است. روشن نیست این دستورات از ناحیه چه کسانی صادر می گردد
امام علی(ع) خطاب به کمیل بن زیاد می فرماید: ای کمیل مبادا خوراکی معده ات را سنگین کند؛ در آن جایی یرای آب و هوا واگذار و هنگامی که هنوز میل به خوردن داری از غذا دست بکش؛ اگر چنین کنی غذا را گوارا خواهی یافت؛ چراکه تن درستی از کم خوردن و آشامیدن است

 


*روغن های مناسب
از روغن ها، روغن حیوانی و روغن زیتون و روغن کنجد مناسب است. اگر از دنبه گوسفند روغن بگیرند به شرط آن که با مواد زیر همراه باشد روغن خوبی بدست می آید. بر فرض اگر 4 کیلو دنبه داشته باشیم 4 عدد پیاز و یکی دو لیوان ماست ترش و همان مقدار سرکه یا آبلیموی ترش و گلاب . 150 گرم میوه به و همان مقدار پوست سیب درختی اضافه کرده، چرخ کنند و برای بوی آن نیز مقدار کمی میخک، سنبل، بهارنارنج یا هر خوشبو کنده طبیعی که مورد پسند باشد می افزایند. همه را چرخ کرده روی شعله می جوشانند و روغن را از آن جدا می کنند. این روغن سبک و زودهضم است و به دیواره ظروف هنگام سرخ کردن کمتر می چسبد


*نوشابه ها
نوشابه های مفید در سنین بالا استفاده از شربت هایی است که سر شار از مواد مغذی باشد و بند آورندگی و عطش ایجاد نکنند وبسیار شیرین نباشند. بلکه ترکیبی از شیرینی و ترشی باشند که در نتیجه اشتها را خوشایند باشند شربت های شیرین اشتها را بند می آورند و خشکی را افزایش می دهند. یکی از شربت ها شربت مویز است: مویز بدون هسته نیم کیلو، آب سیب، آب به، آب یک میوه مناسب ویژه همان فصل مثلاٌ انار، پرتقال، آناناس، انبه و امثال آن از هر کدام یک کیلو. عرق گل گاوزبان یک لیتر یا گل گاوزبان 50 گرم. زعفران به اندازه نوک قاشق چایخوری
اگر گل گاوزبان انتخاب شده است آن را با یک لیتر آب بجوشانند تا نصف شود صاف کنند و اگر عرق گاوزبان را انتخاب کنند آن را بر اساس حال شخص و فصلی که در آن قرار دارند انتخاب می کنند. به عنوان مثال اگر گرما بر وی حاکم است و یا فشار خون بالا دارند یک کیلو آب میوه گریپ فوروت مناسب تر است. قدری آب لیمو ترش هم می توان به شربت اضافه نمود . پس از آن که 10 دقیقه جوشید زعفران سائیده را اضافه کرده و 10 دقیقه دیگر هم جوشاندن ادامه داشته باشد. اگر شیرینی شربت کم است کمی شکر قرمز یا عسل مطمئن همراه با زعفران به جوشانده اضافه می شود. این شربت را دریخچال گذاشته و صبح و ظهر و شب  هر بار یک استکان تا یک لیوان تناول کنند

شیرینی سالمندان
هرگز نباید سالمندان از شیرینی های صنعتی و شیرینی هایی که مواد افزودنی حتی مجاز دارند استفاده کنند. شیرینی سالمندان براساس طبع آنان عسل، نیشکر و کشمش و انجیر و نبات است. مرباهایی که در خانه ها تهیه می شود نیز در بسیاری از مواقع مفیدند
کندر و عسل برای تقویت حافظه آنان مفید است

علاج تب در سالمندان
سالمندان برای رفع تب هنگام سرماخوردگی فقط از داروها و غذاهای طبیعی بهره خواهند برد و از مصرف هر نوع داروی شیمیایی مانند استامنیفون و غیره باید پرهیز نمایند. داروهای غذایی ضد تب عبارتند از

آب سیب، آب هندوانه و آب لیمو شیرین که با هم مخلوط و روزانه حداقل 3 بار صبح، ظهر و شب هر بار یک لیوان بنوشند. قوی تر اگر خواستند عرق بید را هم به آب میوه ها اضافه نمایند

شکر سالم  وطبیعی نیشکر داروی غذایی تب بر است که سالمندان را از هر داروی شیمایی بی نیاز می کند

دمکرده لیموی عمانی در صورتی که سرفه نداشته باشد و پاشویه با آب جوشاننده گل ختمی مناسب است
سالمندان باید در مورد برخی از کارهایشان که در زمان جوانی انجام می دادند با شرایط فعلی تفاوت قائل شوند. از هر چیزی که موجب غلبه مزاج خشک و سرد و یا حتی خشک و گرم حار می شود پرهیز کنند. داروهای شیمیایی حتی اگر ظاهراً برای موردی مفید باشند بدلیل ایجاد بستر خشک در بافت های بدن برای آنان زیان بار است
بالاترین عوارض دارو های شیمیایی در چند دوران زیان بار ترند؛ یکی در زمان نوزادی و کودکی و دیگری در هنگام پیری! اما تفاوت آشکاری که هست رو به رشد بودن نوزادان و کودکان و روبه ضعف رفتن هنگام پیری

بازتاب آن در
خبرگزاری ایمنا منتشر کرد: " فن پیشگیری و راز طول عمر" هدیه‌ای برای سالمندان



منبع مقاله
کتاب فن پیشگیری و راز طول عمر، سید محمد موسوی
نظــــرات
نام

ایمیل   (نمایش داده نخواهد شد)
نظر